Description of the goods or services required
Gwahoddiad i ddarparu pris am ymgynghorydd prentisiaethau
Mae’r Coleg Cymraeg Cenedlaethol yn dymuno penodi contractwr sydd â dealltwriaeth drylwyr o’r maes prentisiaethau ac yn benodol prentisiaethau Cymraeg a dwyieithog er mwyn cwblhau gwaith ymchwil, ysgrifennu adroddiad a chreu cynllun gweithredu fydd yn cael ei ddefnyddio gan staff y Coleg ac eraill i gynyddu nifer y prentisiaid yn y sector prentisiaethau sy’n astudio drwy gyfrwng y Gymraeg.
Dylid cyflwyno’r cais erbyn 12:00 ar ddydd 16/9/2026
CYFLWYNIAD
Mae’r Coleg Cymraeg yn creu cyfleoedd hyfforddi ac astudio yn y Gymraeg drwy weithio gyda cholegau addysg bellach, prifysgolion, darparwyr prentisiaethau a chyflogwyr. Ry’n ni’n ysbrydoli ac yn annog pawb i ddefnyddio’u sgiliau Cymraeg.
Nod y Coleg yw adeiladu system addysg a hyfforddiant Cymraeg a dwyieithog sy’n agored i bawb ac i ddatblygu gweithluoedd dwyieithog.
I ddarllen mwy am waith y Coleg, ewch i’n gwefan www.colegcymraeg.ac.uk.
CEFNDIR
Mae Medr a darparwyr dysgu seiliedig ar waith wedi ymrwymo i gynyddu cyfleoedd i brentisiaid gyflawni eu dysgu a’u hyfforddiant drwy’r Gymraeg. Er bod cynnydd da wedi’i wneud yn y ddarpariaeth Gymraeg a dwyieithog ar y lefelau is ar B3 a chynnydd cadarnhaol ar lefelau uwch mewn sectorau penodol, mae nifer sylweddol o brentisiaid sy’n meddu ar sgiliau Cymraeg yn dewis, neu’n cael eu cyfeirio at, lwybrau hyfforddi drwy’r Saesneg. Mae angen ymchwil manwl i ddeall yr hyn sy’n rhwystro cyfran uwch o brentisiaid rhag defnyddio’r Gymraeg, a nodi dulliau ymarferol i gynyddu cyfran y ddarpariaeth Gymraeg ar draws sectorau a chyfran y prentisiaid sy’n dilyn y ddarpariaeth.
Yn ystod ymgynghoriad diweddar gan Medr ar ddiwygio’r fframweithiau prentisiaethau, nodwyd nifer o awgrymiadau gan randdeiliaid yno mewn perthynas a’r Gymraeg. Gweler yr awgrymiadau fan hyn.
Yn ei faniffesto ar gyfer Etholiad Mai 2026, nododd y Coleg Cymraeg Cenedlaethol yr angen am Gynllun newydd i ysgogi cynnydd sylweddol mewn prentisiaethau cyfrwng Cymraeg a dwyieithog.
Mae’r Coleg wedi ysgogi cynnydd mewn gweithgareddau dysgu dwyieithog yn y sector prentisiaethau. Ond mae rhwystrau systemig a diffyg hyder yn atal prentisiaid rhag dilyn llwybrau sydd yn cynnig cyfle i gynnal a datblygu eu sgiliau yn y Gymraeg. Mae’r maniffesto yn nodi’r angen i ddatblygu cynllun strategol i oresgyn y rhwystrau hyn, gan flaenoriaethu sectorau ac ardaloedd daearyddol lle gellir gwneud y gwahaniaeth mwyaf mewn byr amser. Bydd allbwn yr ymgynghorydd yn cynorthwyo’r Coleg i gyrraedd at y nod hwn.
Bydd disgwyliad i’r contractwr llwyddiannus ystyried hyn a’r cyd-destun polisi ehangach wrth ysgrifennu’r cynllun gweithredu terfynol.
MANYLEB
Amcanion y Prosiect
• Mapio’r sefyllfa bresennol o ran defnydd o’r Gymraeg mewn prentisiaethau ar draws sectorau a lefelau.
o Pa ddarpariaeth sydd ar gael ar hyn o bryd?
o Ble mae’r ddarpariaeth yn ddaearyddol ac o fewn pa ddarparwr?
o Ym mha feysydd ac ar ba lefelau mae’r ddarpariaeth (gan ganolbwyntio ar lefelau 2-6 yn y man cyntaf ac yna prentisiaethau gradd)?
o Faint o brentisiaid sy’n meddu ar gymhwyster TGAU iaith gyntaf ar draws yr uchod i nodi’r pwll potensial?
• Pa brif gyflogwyr yn y sectorau iechyd a gofal, blynyddoedd cynnar, awdurdodau lleol a heddlua sy’n cyflogi prentisiaid?
• Ble mae’r cyflogwyr yn ddaearyddol?
o Oes bylchau yn erbyn anghenion cyflogwyr a defnyddwyr gwasanaeth mewn sectorau blaenoriaeth ac ardaloedd o arwyddocâd ieithyddol dwysedd uwch?
• Mapio’r sefyllfa bresennol o ran staffio mewn perthynas â’r Gymraeg
• Beth yw’r sefyllfa staffio yn y darparwyr a’r gweithle i gefnogi prentisiaid i gwblhau’r brentisiaeth trwy gyfrwng y Gymraeg neu’n ddwyieithog? Ble mae bylchau? Beth yw’r bwlch? Tiwtor, aseswr, IQA, EQA?
• Adnabod y rhwystrau sy’n atal darpar brentisiaid a phrentisiaid rhag dewis y Gymraeg (e.e. diffyg hyder, diffyg aseswyr Cymraeg, arferion cyfeirio, diwylliant gweithle, heriau systemig e.e. codio data, fframweithiau ac ati). Nid ffocws y prosiect hwn fydd ymchwilio o’r newydd i’r rhwystrau. Rhagwelwn y gall y contractwr llwyddiannus wneud gwaith pen desg er mwyn meithrin gwell dealltwriaeth o’r sefyllfa, ond bydd angen gwneud peth gwaith maes gan gynnwys grwpiau ffocws a chyfweliadau. Gellir defnyddio’r wybodaeth hon hefyd i fwydo mewn i ymatebion i ymgynghoriadau perthnasol.
• Adnabod cyfleoedd lle mae potensial uchel i gynyddu’r ddarpariaeth Gymraeg oddi fewn i ddarparwyr a hefyd cyflogwyr sy’n cefnogi prentisiaid. Ystyried sut gellid gwneud hyn yng nghyd-destun y grantiau newydd gan Medr. Dylid ystyried hefyd sut gellid annog mwy o gyflogwyr i gefnogi prentisiaid i gwblhau eu prentisiaeth yn Gymraeg neu’n ddwyieithog.
• Ymgynghori â rhanddeiliaid allweddol (darparwyr, ymarferwyr, aseswyr, cyflogwyr, prentisiaid presennol a darpar brentisiaid, NTFW, Colegau Cymru a Medr).
• Gweithredu fel pwynt cyswllt o fewn y Coleg ar gyfer materion yn ymwneud â phrentisiaethau yn ystod cyfnod yr ymchwil a’r ysgrifennu.
• Cynhyrchu argymhellion system gyfan ar gyfer cynyddu nifer y prentisiaid sy’n dilyn eu prentisiaeth drwy’r Gymraeg a chynyddu’r ddarpariaeth gyfan trwy gyfrwng y Gymraeg.
• Datblygu cynllun gweithredu 12–24 mis i’r Coleg ar sail canfyddiadau’r ymchwil.
Cwmpas y Prosiect
Bydd y prosiect yn cwmpasu:
o Prentisiaethau yng Nghymru yn y meysydd blaenoriaeth (iechyd a gofal, blynyddoedd cynnar, awdurdodau lleol a heddlua) lle mae darpariaeth Gymraeg yn isel neu’n anwastad.
o Ymchwil pen desg, a defnyddio a dadansoddi data presennol gan gynnwys LLWR, cofnodion dysgwyr, cyfraddau trosi, tueddiadau sectorol a darpariaeth asesu er mwyn deall ble mae’r potensial.
o Cyfweliadau a grwpiau ffocws gyda:
phrentisiaid sy’n dysgu drwy’r Gymraeg
prentisiaid sy’n meddu ar sgiliau Cymraeg ond nad ydynt yn eu defnyddio
cyflogwyr sector gyhoeddus a blynyddoedd cynnar sy’n recriwtio prentisiaid
aseswyr / darparwyr hyfforddiant
NTFW, ColegauCymru, Medr
o Asesu’r potensial i gynyddu darpariaeth mewn gwahanol sectorau ac ar wahanol lefelau.
o Dadansoddi cymariaethol ag arferion da sydd eisoes yn digwydd mewn darparwyr neu sectorau llwyddiannus.
Allbynnau’r Prosiect
• Dogfen ‘twlcit’ ar gyfer darparwyr
Disgwylir dogfen sy’n cynnwys camau gweithredu pendant i rannu gyda darparwyr er mwyn codi’r ganran o brentisiaid sydd yn meddu ar gymhwyster TGAU iaith gyntaf sy’n cyrraedd B2, B1 ac uwch ar LP88 sef faint o’r fframwaith sy’n cael ei ddarparu trwy gyfrwng y Gymraeg.
• Nodiadau briffio i‘r Coleg
• Nodyn briffio i randdeiliaid (e.e. darparwyr, Medr, Cymwysterau Cymru)
• Gweminar yn cyflwyno canfyddiadau i randdeiliaid allweddol
• Crynodeb gweithredol
• Cynllun gweithredu 12–24 mis gyda chamau, amserlen a chostau bras
Amserlen
• Hyd y prosiect: 9 mis
Camau
o Mis 1-2: Casglu data a mapio’r sefyllfa
o Mis 3–4: Cyfweliadau a grwpiau ffocws
o Mis 5-6: Dadansoddi a drafftio
o Mis 7: Cyflwyno crynodeb gweithredol a'r cynllun gweithredu 12-24 mis
o Mis 8: Cyflwyno ‘twlcit’ ar gyfer darparwyr yn cynnwys camau gweithredu pendant, a nodiadau briffio i randdeiliaid, a chyflwyno gweminar
o Mis 9: Casglu data a mapio’r sefyllfa, cynnal cyfweliadau, dadansoddi a chwblhau adroddiad am brentisiaethau gradd
Cost y Prosiect £28,000
AMSERLEN
Dyddiad cychwyn y gwaith/prosiect/gwasanaeth 1 Hydref 2026
Dyddiad cwblhau’r gwaith 30 Mehefin 2027
CANLLAWIAU YMATEB I’R BRIFF
Gofynnwn i chi ddarparu’r canlynol wrth ymateb i’r briff hwn:
• Datganiad fod gennych y capasiti i gwblhau’r gwaith o fewn yr amserlen a nodwyd.
• Esiamplau o waith tebyg a gwblhawyd gennych eisoes.
• Dyfynbris ar gyfer y gwaith (yn cynnwys TAW). Gofynnwn i chi ddarparu pris fesul diwrnod os yn bosib.
• Ymatebion i’w cyflwyno at Dr Lowri Morgans, Uwch Reolwr Addysg Bellach a Phrentisiaethau trwy e-bost l.morgans@colegcymraeg.ac.uk
DYDDIAD CAU CYFLWYNO PRIS
• 12:00 dydd 16/09/2026
NODER: Ewch i'r Wefan yn https://www.sell2wales.gov.wales/Search/Search_Switch.aspx?ID=168726 i gofrestru eich diddordeb yn yr hysbysiad hwn a chael unrhyw wybodaeth ychwanegol.
|